୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ‘No UPI Day’; ଆସିଲା ବଡ଼ ଅପଡେଟ୍ : QR ସ୍କାନ୍ କଲେ ବି ହେବନି ପେମେଣ୍ଟ !

ଗାନ୍ଧି ଜୟନ୍ତୀ ଅର୍ଥାତ୍ ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ UPI ପେମେଣ୍ଟକୁ ନେଇ ବଡ଼ ଅପଡେଟ୍ ଆସିଛି। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନ ଏହି ଦିନକୁ ‘No UPI Day’ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ କିଛି UPI ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ୦.୪ ପ୍ରତିଶତ Merchant Discount Rate (MDR) ଲାଗୁ ହେବା। ଏହି ନୂଆ ଚାର୍ଜ ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ଲାଗୁ ହେବ। ତେବେ ଏହାକୁ ସାରା ଦେଶରେ UPI ସେବା ବନ୍ଦ ହେବ ବୋଲି ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଏହି ପ୍ରତିବାଦକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ UPI ପେମେଣ୍ଟ ନ ନେବା, QR କୋଡ୍, ସାଉଣ୍ଡ ବକ୍ସ ଓ ସ୍କାନର୍‌କୁ କଳା କପଡ଼ରେ ଢାଙ୍କିବା ଭଳି ପ୍ରତିବାଦ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି। ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ କ’ଣ ହେବ?

ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରତିଦିନର ଛୋଟରୁ ବଡ଼ କିଣାକିଣି ପାଇଁ ଫୋନ୍ ବାହାର କରି QR କୋଡ୍ ସ୍କାନ୍ କରି UPI ପେମେଣ୍ଟ କରନ୍ତି, ତେବେ ୨ ଅକ୍ଟୋବର ଦିନ ଟିକେ ସତର୍କ ରହିବା ଭଲ। କାରଣ, ‘No UPI Day’ରେ ପ୍ରତିବାଦରେ ସାମିଲ ହେଉଥିବା ଦୋକାନୀ, ରିଟେଲର୍, ବିତରକ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ ନ କରିପାରନ୍ତି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ନଗଦ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପେମେଣ୍ଟ ମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ମଧ୍ୟ ‘No UPI Day’ ଭଳି ପ୍ରତିବାଦ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ QR କୋଡ୍‌କୁ କଳା କପଡ଼ରେ ଢାଙ୍କି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ନଗଦରେ ପେମେଣ୍ଟ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ। ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି UPI ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଥିବା ୦.୪% MDR। ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର କହିବା ଅନୁସାରେ, ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ୍, କିରାଣୀ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ରାସନ ଭଳି ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲାଭ ମାର୍ଜିନ୍ କମ୍ ଥାଏ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଲାଗିଲେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ସେମାନେ ଯୁକ୍ତି ଦେଉଛନ୍ତି। AICPDF ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଚେମ୍ବର ଅଫ୍ କମର୍ସ, ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ଆଣ୍ଡ ଏଗ୍ରିକଲଚର୍ (MCCIA), All India Consumer Products Distributors Federation (AICPDF), All India Edible Oil Traders Federation, All India Jewellers and Goldsmith Federation, All India Mobile Retailers Association (AIMRA) ଏବଂ Federation of Retail Traders Welfare Association ସମେତ ଅନେକ ସଂଗଠନ ୨ ଅକ୍ଟୋବରର ପ୍ରତିବାଦରେ ଅଂଶ ନେବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

କ’ଣ ଏହି MDR, ଯାହାକୁ ନେଇ ଏତେ ବିବାଦ?

ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, MDR ବା Merchant Discount Rate ହେଉଛି ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଚାର୍ଜ। ଯେତେବେଳେ ଆପଣ କୌଣସି ଦୋକାନରେ PhonePe, Google Pay, Paytm କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ UPI ଆପ୍‌ରେ QR କୋଡ୍ ସ୍କାନ୍ କରି ୧,୦୦୦ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରାଶି ପଠାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଟଙ୍କା ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ କାମ କରେ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ, ପେମେଣ୍ଟ ଏଗ୍ରିଗେଟର୍, NPCI ଓ ଅନ୍ୟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଇନ୍‌ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର୍ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ। MDR ଏହି ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ଖର୍ଚ୍ଚର ଏକ ଅଂଶ।

୧୫ ଅକ୍ଟୋବରରୁ କେତେ ଚାର୍ଜ ଲାଗିବ?

NPCIର ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଅନୁସାରେ, ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଯୋଗ୍ୟ Person-to-Merchant (P2M) UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ୦.୪% MDR ଲାଗିବ। ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ ଏହି MDR ଲାଗିବ ନାହିଁ। ୭୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ ପାଇଁ MDRର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ୩୦୦ ଟଙ୍କା ରହିବ। ଅର୍ଥାତ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏହି ରେଟ୍‌ରେ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ରାଶି ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ MDR ୩୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେବ ନାହିଁ। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଏହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଲାଗୁଥିବା UPI ଚାର୍ଜ ନୁହେଁ। ଏହି MDR ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ସହ ଜଡ଼ିତ ଚାର୍ଜ। ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ନେଇ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଛନ୍ତି।

ତେବେ ୨ ଅକ୍ଟୋବରର ‘No UPI Day’ କାହିଁକି?

୧୫ ଅକ୍ଟୋବରରୁ ନୂଆ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି। ଗାନ୍ଧି ଜୟନ୍ତୀ ଦିନ ଏହି ପ୍ରତିବାଦରେ UPI QR କୋଡ୍, ସାଉଣ୍ଡ ବକ୍ସ ଏବଂ ସ୍କାନର୍‌କୁ କଳା କପଡ଼ରେ ଢାଙ୍କିବା ଭଳି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ ବୋଲି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି। ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଦାବି ହେଉଛି, ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବଢ଼ିବା ଫଳରେ କ୍ୟାଶ୍ ବ୍ୟବହାର କମିଛି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ର ଡିଜିଟାଲ୍ ରେକର୍ଡ ରହୁଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚର ଭାର କାହିଁକି ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ, ସେନେଇ ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।

ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆହୁରି ବଢ଼ିବ କି?

କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ସମାଧାନ ନ ହେଲେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରାଯାଇପାରେ। ଇନ୍ଦୋର ସମେତ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଏହି ବିରୋଧ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତେଣୁ ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଯଦି ଆପଣ ଶପିଂ, କିରାଣୀ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା, ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଭରିବା କିମ୍ବା ବାହାରେ ଖାଇବାକୁ ଯିବାର ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଯେଉଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ପ୍ରତିବାଦରେ ସାମିଲ ହେବେ ସେଠାରେ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପଲବ୍ଧ ନ ଥାଇପାରେ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ନଗଦ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ଉପଲବ୍ଧ ଅନ୍ୟ ପେମେଣ୍ଟ ବିକଳ୍ପ ରଖିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧାଜନକ ହୋଇପାରେ।

ତେବେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ‘No UPI Day’ର ଅର୍ଥ ସାରା ଦେଶରେ UPI ନେଟୱର୍କ ବନ୍ଦ ହେବା ନୁହେଁ। ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରତିବାଦ, ଯେଉଁଥିରେ ସାମିଲ ହେଉଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ସେହି ଦିନ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ ନ କରିପାରନ୍ତି।